Veel jongeren die mentale ondersteuning nodig hebben, krijgen die niet, niet op tijd of niet op een manier die bij hen past. Het proefschrift van Anouk Boonstra laat zien waarom mentale ondersteuning voor jongeren toegankelijker, stabieler en beter afgestemd op hun behoeften moet worden. Ook onderzocht ze wat vernieuwende vormen van ondersteuning, waaronder de inloophuiskamers van @ease, kunnen betekenen.
Dat blijkt uit het proefschrift Timely, Transdiagnostic & Tailored to Youth: The necessity and (cost-)effectiveness of accessible youth mental health interventions. Anouk Boonstra promoveerde in december 2025 aan Maastricht University. Het onderzoek werd uitgevoerd door Maastricht University, in samenwerking met @ease.
Veel jongeren krijgen niet de steun die ze nodig hebben
Juist tussen de 12 en 25 jaar gebeurt er veel. Jongeren maken verschillende grote veranderingen door, terwijl hun brein nog volop in ontwikkeling is. Tegelijkertijd ontstaan veel mentale problemen al vroeg in het leven.
Toch krijgen veel jongeren die mentale ondersteuning nodig hebben die niet, onvoldoende of niet stabiel. Sommigen vallen tussen verschillende vormen van zorg in. Anderen hebben weinig baat bij de ondersteuning die ze krijgen.
In haar proefschrift onderzocht Boonstra daarom hoe mentale ondersteuning voor jongeren anders kan. De rode draad: ondersteuning moet op tijd, diagnose-overstijgend en afgestemd op jongeren zijn.
Waarom jongeren vastlopen
Een belangrijk deel van het proefschrift gaat over de toegankelijkheid en continuïteit van mentale ondersteuning.
Jongeren kunnen tegen verschillende drempels aanlopen, zoals:
- Wachtlijsten: ondersteuning is niet altijd beschikbaar op het moment dat een jongere die nodig heeft
- Hoge kosten: financiële drempels kunnen de toegang tot ondersteuning bemoeilijken
- Stigma: schaamte of negatieve ideeën over mentale problemen kunnen jongeren tegenhouden
- Onduidelijke informatie: jongeren weten niet altijd waar ze terechtkunnen
- De grens van 18 jaar: de overgang van jeugd- naar volwassenenzorg kan de continuïteit van ondersteuning verstoren
Vooral die laatste overgang onderzocht Boonstra vanuit de ervaringen van jongeren zelf. Uit interviews bleek dat de continuïteit van zorg rond het 18e levensjaar in de praktijk vaak ontbrak.
Wat kan wel helpen?
Het proefschrift kijkt niet alleen naar waar jongeren tegenaan lopen, maar ook naar mogelijke oplossingen.
Boonstra onderzocht onder andere:
- Laagdrempelige inloophuiskamers: jongeren kunnen bij @ease terecht voor gesprekken met getrainde leeftijdsgenoten
- Ondersteuning die niet alleen vanuit diagnoses denkt: kijken naar onderliggende mentale kwetsbaarheden en wat een jongere nodig heeft
- Ondersteuning die aansluit bij jongeren: rekening houden met hun leeftijd, levensfase en ervaringen
- Vroeg ondersteunen: mentale ondersteuning bieden voordat problemen verder oplopen
Het proefschrift bevat de eerste uitkomstenevaluatie van de @ease-inloophuiskamers in Nederland. Daarbij werden over tijd significante verbeteringen gezien bij jongeren die @ease bezochten.
Niet alles hoeft in één hokje
Een ander belangrijk onderdeel van het proefschrift is transdiagnostisch werken. Dat betekent dat ondersteuning niet uitsluitend wordt ingericht rondom één specifieke diagnose.
In plaats daarvan wordt gekeken naar factoren die bij verschillende mentale problemen een rol kunnen spelen.
Boonstra onderzocht in dit kader ook SELFIE, een interventie voor jongeren die ingrijpende ervaringen in hun jeugd hebben meegemaakt en een laag zelfbeeld hebben. Het proefschrift bevat de eerste gezondheidseconomische evaluatie van deze interventie.
Eerder en beter passende mentale ondersteuning
De centrale boodschap van het proefschrift zit eigenlijk al in de titel: Timely, Transdiagnostic & Tailored to Youth.
Mentale ondersteuning voor jongeren moet op tijd beschikbaar zijn, niet alleen vanuit diagnoses worden georganiseerd en aansluiten bij wat jongeren nodig hebben.
De onderzochte interventies, waaronder @ease en SELFIE, worden verder onderzocht binnen het YOUTHreach-consortium. Het doel is om jongeren beter te bereiken met toegankelijke, vroege en op jongeren afgestemde mentale ondersteuning.
Benieuwd naar alle resultaten?
Lees hier het volledige proefschrift van Anouk Boonstra: Timely, Transdiagnostic & Tailored to Youth: The necessity and (cost-)effectiveness of accessible youth mental health interventions.
Herken je dit?
Wacht niet te lang als je ergens mee zit. Het lucht op om je verhaal te delen en het kan nooit kwaad.
Ook interessant voor jou
Je bent niet de enige die ergens mee zit. Misschien herken je jezelf in een van deze verhalen of vind je een tip waar je iets aan hebt.
Met iemand praten helpt echt (en dit zegt de wetenschap daarover)
Praten helpt. Dat is wetenschappelijk bewezen. Onderzoek heeft aangetoond dat met iemand praten een positief effect heeft op je mentale gezondheid.
Wat doet de manosphere met jonge mannen en hun gevoelens?
De druk op jonge mannen groeit online. Wat betekent de manosphere voor hun zelfbeeld en durven praten over gevoel?
Hoe praat je met iemand over zelfdoding?
Praten over suïcide is niet makkelijk. Toch kan het verschil maken voor iemand die worstelt met suïcidale gedachten.