Dit proefschrift, waarop Anouk Boonstra in 2025 promoveerde aan Maastricht University, onderzoekt hoe mentale ondersteuning voor jongeren toegankelijker, eerder en beter passend kan worden georganiseerd. Centraal staan de toegankelijkheid en continuïteit van mentale ondersteuning en de vraag of laagdrempelige, diagnose-overstijgende interventies effectief en kosteneffectief kunnen zijn.
Het proefschrift bevat onder andere de eerste uitkomstenevaluatie van de @ease-inloophuiskamers voor jongeren in Nederland.
Kerngegevens
- Promotie: 1 december 2025
- Auteur: Anouk Boonstra
- Instelling: Maastricht University
- Promotor: prof. dr. Thérèse van Amelsvoort
- Copromotoren: dr. Sophie Leijdesdorff en dr. Remco de Winter
- Onderwerp: mentale gezondheid van jongeren, toegankelijkheid en continuïteit van ondersteuning
- Interventies: onder andere @ease en SELFIE
- DOI: https://doi.org/10.26481/dis.20251201ab
Samenvatting
Achtergrond: Mentale problemen ontstaan vaak al op jonge leeftijd. Tegelijkertijd krijgen veel jongeren die ondersteuning nodig hebben geen, onvoldoende of geen stabiele ondersteuning. Drempels zoals wachtlijsten, kosten, stigma en onduidelijke informatie kunnen de toegang bemoeilijken. Ook de overgang van jeugd- naar volwassenenzorg rond het 18e levensjaar kan problemen opleveren.
Doel: In kaart brengen welke problemen jongeren ervaren bij het vinden en behouden van passende mentale ondersteuning en onderzoeken welke rol toegankelijke, vroegtijdige en op jongeren afgestemde interventies kunnen spelen.
Methode
Het proefschrift combineert verschillende onderzoeken naar de mentale gezondheid van jongeren en vernieuwende vormen van ondersteuning. Daarbij is onder andere gekeken naar:
- Ervaringen van jongeren met de overgang van jeugd- naar volwassenenzorg
- Mentale problemen, functioneren, kwaliteit van leven en maatschappelijke kosten bij jongeren
- Veranderingen in psychische nood en functioneren van jongeren die @ease bezoeken
- De (kosten)effectiviteit van de transdiagnostische SELFIE-interventie
- Online peersupport en de gesprekstechnieken die daarbij worden gebruikt
Resultaten
Het onderzoek laat zien dat er ruimte is voor verbetering in de manier waarop mentale ondersteuning voor jongeren is georganiseerd.
Een belangrijk aandachtspunt is de continuïteit van zorg rond het 18e levensjaar. Jongeren kunnen juist op deze leeftijd te maken krijgen met een overgang tussen verschillende zorgsystemen, terwijl hun behoefte aan ondersteuning niet opeens verandert.
Daarnaast laat de eerste uitkomstenevaluatie van @ease zien dat bezoekers over tijd significante verbeteringen laten zien. Jongeren kunnen bij @ease zonder afspraak en gratis terecht om te praten met getrainde leeftijdsgenoten. Daarmee biedt @ease een laagdrempelige vorm van ondersteuning buiten de traditionele toegang tot de ggz.
Ook onderzocht Boonstra de SELFIE-interventie. Dit is een transdiagnostische ecologische momentane interventie voor jongeren die negatieve ervaringen in hun jeugd hebben meegemaakt en een laag zelfbeeld hebben. De economische evaluatie laat zien dat deze interventie kosteneffectief kan zijn binnen de onderzochte doelgroep.
Daarnaast komt uit het onderzoek naar online peersupport naar voren dat gesprekstechnieken gericht op empathie en bevestiging een belangrijke rol spelen in online gesprekken tussen peers.
Conclusie
Het proefschrift onderstreept het belang van mentale ondersteuning die tijdig, transdiagnostisch en afgestemd op jongeren is.
Dat betekent: ondersteuning bieden voordat problemen verder oplopen, niet uitsluitend denken vanuit diagnoses en aansluiten bij de levensfase, behoeften en ervaringen van jongeren.
Laagdrempelige initiatieven zoals @ease kunnen daarin een belangrijke rol spelen. Ze bereiken ook jongeren die drempels ervaren richting reguliere zorg, tussen verschillende vormen van ondersteuning terechtkomen of eerder teleurgesteld zijn geraakt in zorg. Wanneer lichte ondersteuning voldoende is, kan dit mogelijk ook de druk op huisartsen en andere zorgvoorzieningen verminderen.
De onderzochte interventies worden verder onderzocht binnen het Europese YOUTHreach-consortium. Daarmee wordt verder gebouwd aan kennis over toegankelijke, vroege en op jongeren afgestemde mentale ondersteuning.
Meer weten?
Lees hier het volledige wetenschapplijke artikel met de titel Timely, Transdiagnostic & Tailored to Youth: The necessity and (cost-)effectiveness of accessible youth mental health interventions.
Heb je vragen over ons wetenschappelijk onderzoek? Neem gerust contact op, we vertellen je er graag meer over.
Herken je dit?
Wacht niet te lang als je ergens mee zit. Het lucht op om je verhaal te delen en het kan nooit kwaad.
Ook interessant voor jou
Je bent niet de enige die ergens mee zit. Misschien herken je jezelf in een van deze verhalen of vind je een tip waar je iets aan hebt.
Met iemand praten helpt echt (en dit zegt de wetenschap daarover)
Praten helpt. Dat is wetenschappelijk bewezen. Onderzoek heeft aangetoond dat met iemand praten een positief effect heeft op je mentale gezondheid.
Waarom voel je je schuldig als je somber bent?
Je voelt je somber. En daar voel je je ook mog schuldig over. We duiken in de redenen waarom je brein deze negatieve spiraal opzoekt en geven je handvatten om met meer mildheid naar jezelf te kijken.
Hoe praat je met iemand over zelfdoding?
Praten over suïcide is niet makkelijk. Toch kan het verschil maken voor iemand die worstelt met suïcidale gedachten.